Bernard Hammelburg | BNR

In januari 2021 viel het kabinet-Rutte over de toeslagenaffaire. Voor de burger was het nauwelijks merkbaar. Het kabinet was demissionair, maar de pandemie was een allesoverheersende, en missionaire kwestie, en dus bleef de premier, met zijn persconferenties, gewoon de premier. Het doet denken aan de periode waarin Israël nu terechtkomt. Hoe de ingewikkelde formatie ook afloopt, Bibi Netanyahu blijft premier, al is het demissionair. Voor het overgrote deel van de Israëlische kiezers ging het niet over onderwerpen waarnaar in het buitenland wordt gekeken. Niet over de tweestatenoplossing, niet over boycots door andere landen, niet over oorlogsrecht, niet over het Internationaal Strafhof, en zelfs niet over de relatie met Amerika. Drie jaar oorlog Waar het wel over ging waren oorzaken en gevolgen van drie jaar oorlog. De roep om een onafhankelijk onderzoek naar de kolossale misser op die beruchte 7de oktober 2023. Naar verluidt was Netanyahu gewaarschuwd maar sloeg de signalen in de wind. De humanitaire ramp van reservisten, die normaal ongeveer een maand per jaar op herhaling moeten, maar nu soms al 400 dagen van huis zijn, vaak kleine ondernemers die daardoor failliet gaan. Het grote aantal zelfmoorden onder reservisten. De onttakeling van het ooit alom bewonderde onderwijs, de hoge misdaadcijfers, vooral onder de 21 procent Arabische Israëliërs, waaraan de politie nauwelijks iets doet, zoals in de Parijse banlieues. Het feit dat 20 procent van de werkende bevolking 93 procent van alle belastinginkomsten genereert. Wat samenhangt met de enorme groei onder ultraorthodoxen, waarvan de mannen zich uitsluitend bezighouden met religieuze studies, allemaal leven van een uitkering en – ondanks een nieuwe wet die dat eist – weigeren in de krijgsmacht te dienen. De spanningen hierover lopen zo op dat veel burgers vrezen voor een burgeroorlog. Rechtsstaat op het spel Wat ook op het spel staat is de rechtsstaat. Voor de oorlog gingen ongeveer een jaar lang elk weekend duizenden demonstranten de straat op om Netanyahu te weerhouden van zijn pogingen het Hooggerechtshof onder het gezag van de regering te plaatsen, onder meer door vetorecht tegen vonnissen. Het hof is door de jaren heen een alom bewonderde parel van onafhankelijkheid, die zich vele malen tegen de regering heeft gekeerd. Het is een tsunami van problemen in een land dat half zo groot is als Nederland, waarvan meer dan de helft woestijn. Het grootste deel van de 10 miljoen Israëliërs woont dicht opeen in het midden van het land. Die hebben een berg aan problemen op te lossen. Zolang Netanyahu demissionair is, is dat vooralsnog een illusie en leeft het volk in een schemerzone.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Oekraïne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld.    Europa zoekt naar manieren om Oekraïne te blijven steunen nu president Trump sancties tegen Rusland heeft opgeschort en toenadering zoekt tot Vladimir Poetin. Volgens Knapen moeten Europese landen onder ogen zien dat de relatie met Washington blijvend is veranderd.  'Europa moet consequenties trekken uit het Amerikaanse buitenlandbeleid', zegt hij. Volgens Knapen is te lang gehoopt dat Trump een tijdelijke uitzondering zou blijken. Ook zonder Trump blijft Europa volgens hem onzeker over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot. Lees ook | Oekraïne zit nog jaren vast aan VS voor Starlink, Patriots en inlichtingen; niet voor cybersecurity Braziliaanse presidentverkiezingen  Zondag kiest Brazilië een nieuwe president. Flavio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, won de eerste ronde en geldt als favoriet tegen de huidige president Lula da Silva.   Journalist Max Westerman, die deels in Brazilië woont, ziet een land dat sterk verdeeld is. De peilingen liggen dicht bij elkaar, maar historisch gezien wint de winnaar van de eerste ronde altijd ook de tweede. Lees ook | Ook VN suggereert immenging Meta in Braziliaanse presidentsverkiezingen Volgens Westerman zijn de verkiezingen ook buiten Brazilië van belang. 'Als Bolsonaro wint, zullen ze meer vriendjes worden met Trump.' Daarnaast ziet hij de verkiezingen als onderdeel van een bredere politieke ontwikkeling. 'Het is ook de opruk van extreemrechts die hier op het punt staat opnieuw door te breken.'  Dat veel kiezers de Bolsonaro-familie trouw blijven, heeft volgens hem ook te maken met een andere kijk op het recente verleden. 'Rechts Brazilië gelooft niet dat de dictatuur erg was en ze geloven ook niet dat de oude Bolsonaro echt een staatsgreep heeft beraamd.'  Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Moeder van kandidaat verschijnt in 'attack ad' Negatieve campagnes blijven een vast onderdeel van Amerikaanse verkiezingen, maar kandidaten kunnen ook te ver gaan. Dat blijkt uit de ophef rond een aanvalsvideo van Vivek Ramaswamy, waarin de vervreemde moeder van zijn tegenstander Amy Acton een hoofdrol speelt. Tegelijkertijd groeit het gebruik van kunstmatige intelligentie in campagnes explosief, waardoor aanvallen op politieke tegenstanders steeds geavanceerder worden.  Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog tussen Iran en Amerika woedt weer in alle hevigheid. Hebben de strijdende partijen militair nog opties, of kan alleen creatieve diplomatie nog soelaas bieden? Maarten van Rossum, oud-diplomaat en onderhandelaar, heeft de hoop op een oplossing nog niet helemaal opgegeven. Volgens de oud-adviseur van Mark Rutte wordt er nu vooral onderhandeld over het proces om te komen tot echte vredesonderhandelingen.  Richting de midterms brengt Trump zichzelf wel in een lastig parket. Er is gebleken dat de Iraniërs een asymmetrisch voordeel hebben in deze oorlog. Bovendien is het Iraanse regime nu nog gemotiveerder en harder geworden. 'Hier is bijna niet van te winnen', aldus van Rossum.  Lees ook | De oorlog in Iran is weer terug bij af: ‘Iran kan Trump door een hoepeltje laten springen’ Oekraïense kabinetswissels Volgens Europa-verslaggever en BNR's Oekraïne-watcher Geert Jan Hahn zorgen de protesten in Oekraïne vooral voor onrust over het vertrek van defensieminister Fedorov, die populair is vanwege zijn inzet op drones in de oorlog tegen Rusland. De demonstraties, met name in Kyiv, richten zich ook op opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi, die onder delen van de bevolking weinig steun geniet. Hahn zegt dat dit een uitdaging kan worden voor president Zelensky, die moet voorkomen dat de onvrede uitgroeit tot bredere kritiek op de legerleiding en zijn eigen politieke kamp. Tegelijkertijd krijgt Oekraïne met Serhiy Koretsky een nieuwe premier, die dankzij zijn ervaring in de energiesector het land moet voorbereiden op een mogelijk zware winter. Lees ook | Zelensky krijgt gewenste koerswijziging: Koretsky wordt premier Oekraïne Amerikaanse druk op het Internationaal Strafhof Amerika uitte deze week felle kritiek op het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Volgens advocaat Geert Jan Knoops is de felle kritiek van de Amerikaanse regering niet verrassend, omdat de Verenigde Staten al sinds de oprichting kritisch zijn op het hof. Hoewel sommige bezwaren volgens hem begrijpelijk zijn, zoals de grote bevoegdheden van aanklagers en de rol van slachtoffers in procedures, blijft het ICC volgens Knoops het belangrijkste internationale instrument om genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid te vervolgen. Tegelijkertijd erkent hij dat het trackrecord van het hof beperkt is, met relatief weinig veroordelingen en vooral zaken tegen leiders uit zwakkere landen.  Knoops merkt ook op dat er recent drie rechters van het ICC de regering Trump hebben aangeklaagd bij een Amerikaanse federale rechter in Manhattan vanwege de eerdere Amerikaanse sancties tegen het strafhof. De rechters uit Benin, Oeganda en Canada beroepen zich op het feit dat er geen noodtoestand is geweest om die sancties uit te vaardigen. De kans bestaat dus dat een Amerikaanse rechter de sancties van Trump onwettig verklaart.  Lees ook | Ministerie van Buitenlandse Zaken bezorgd over harde Amerikaanse aanval op ICC  Postma in Amerika | Trump houdt leugen over verkiezingsfraude in leven voor midterms Trump houdt de mythe van verkiezingsfraude levend. Trump blijft zes jaar na de verkiezingen van 2020 nog altijd volhouden dat hij heeft gewonnen. Republikeinse kandidaten en senatoren weigeren openlijk te erkennen dat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen. Ze buigen met Trump mee, maar toch zijn ze er niet altijd blij mee. Ze hebben liever dat Trump praat over de economie. De president probeert met de leugens over de verkiezingen van 2020 zijn kiezers te mobiliseren voor de midterms.   Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika heeft nog twee tot drie weken nodig om de oorlog met Iran te kunnen beëindigen, althans, dat zegt president Trump. Dat kan, maar alleen aan de onderhandelingstafel, zo luidt de conclusie van luitenant-kolonel buiten dienst en drager van de Militaire Willemsorde Gijs Tuinman. Tot voor kort was hij staatssecretaris van Defensie in het kabinet-Schoof. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘China is Trump-tariff-proof geworden' Waar Trump er steeds op hint dat hij de oorlog snel wil beëindigen, laten de bewegingen van de Amerikaanse troepen anders zien. Bij de Straat van Hormuz is een enorme troepenopbouw bezig, wat duidt op een grondoffensief. Gijs Tuinman schetst welke drie scenario's er zijn en hoe je dat dan aan zou kunnen pakken. Lees ook | Minister Sjoerdsma ondanks sanctielijst naar China, ‘buitengewoon verrassend’ Minister Sjoerdsma: Oekraïense wederopbouw kan niet langer wachten Als het aan het kabinet-Jetten ligt dan moeten we vaart maken met de wederopbouw van Oekraïne. Volgens minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking valt hier voor Nederlandse bedrijven veel te halen en kunnen we een mooie bijdrage leveren. Ook gaat hij in op de relatie met China, die Sjoerdsma met een handelsmissie later dit jaar wil verbeteren. Lees ook | Berendsen: 'We moeten werk maken van grondstoffendeal met Oekraïne' Nederland ontevreden over vooruitgang Europese grondstoffendeal Nederland is ontevreden over de voortgang voor een Europese grondstoffendeal met Oekraïne. Een intentieverklaring is 5 jaar terug al gesloten, maar volgens buitenlandminister Tom Berendsen is er sindsdien bitter weinig gerealiseerd – zo zegt Berendsen tegen BNR. Europaverslaggever Geert Jan Hahn legt uit waar het misgaat. Luister ook | Amerika Podcast Trumps gouden presidentiële museum | Postma in Amerika Donald Trumps zoon Eric is druk bezig met het realiseren van Trumps nalatenschap in de vorm van een presidentieel museum. Hoe dat eruit moet gaan zien hoor je van Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het moeilijk, zeker nu de aandacht van de wereld verschuift naar de oorlog in Iran en de Golfregio. Toch ziet Robert Serry, oud-ambassadeur in Oekraïne en voormalig VN-diplomaat, kansen voor Oekraïne. Alleen moet Europa dan wel een stap bijzetten, want een echte strategie voor Oekraïne hebben we nog niet. Serry beschrijft het allemaal in zijn nieuwe boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’. Luister ook | 'Trump loopt steeds verder het moeras in' Het boek gaat over de aanloop naar het uitbreken van de oorlog in 2022, waarbij Serry 2014 als breekpunt ziet. Hij noemt het zelfs een ‘Sarajevo-moment’, verwijzend naar de aanleiding voor het begin van de Eerste Wereldoorlog: de moord op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914. Volgens Serry hebben we al die jaren geen strategie gehad over wat we nou met Oekraïne wilden. Wel of niet binnen de EU, en met name wel of niet binnen de NAVO? En nog steeds gaat het niet goed. ‘Ik zou willen dat we een strategie hadden.’ Volgens Serry is een sterk Oekraïne van levensbelang voor ons. ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker ovor ons dan artikel 5 van de NAVO. Lees ook | Nederland en bondgenoten klaar voor 'passende' hulp Straat van Hormuz Europa worstelt met de Straat van Hormuz Nu de straat van Hormuz is gesloten worstelt Europa met de gevolgen. Energieprijzen schieten door het dak en dus overleggen de Europese leiders in Brussel over wat ze daaraan kunnen doen, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanaf de top. Wat CDA-buitenlandwoordvoerder Maes van Lanschot komt er geen NAVO-missie in het gebied. De risico’s daarvoor zijn te groot. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil alleen positieve verhalen over oorlog Iran | Postma in Amerika President Trump voert de druk op Amerikaanse media op om positiever te berichten over de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Maar of daar ook gehoor aan wordt gegeven? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds de Cubaanse revolutie in 1959 hebben dertien Amerikaanse presidenten geprobeerd hun wil aan het eiland op te leggen en het communistische leiderschap af te zetten. Soms met geweld, zoals JFK die in 1961 een mislukte invasie uitvoerde, soms met zachte aanpak, zoals Obama, die probeerde de betrekkingen te normaliseren. Maar al die 67 jaar al is Cuba geïsoleerd door een Amerikaanse boycot. Donald Trump wil president Miguel Diaz-Canel afzetten, en zou daarmee de eerste van de dertien zijn die het eiland weer onder Amerikaanse voogdij plaatst. Want daar komt het op neer.  Cuba was eerst 400 jaar Spaans, maar ook na de onafhankelijkheid in 1902 bleef het in feite een kolonie – nu van Amerika. Van een ‘Cuba libre’ was nooit sprake, behalve in westerse kroegen. Landbouw en industrie waren volledig in Amerikaanse handen, het eiland was een gok- en seksparadijs lang voordat Las Vegas bestond. In 1998 en 2016 probeerde de Trump Corporation  voet aan de grond te krijgen om luxe golfclubs te bouwen. We weten dus waar Trump op uit is, via de afzetting van Diaz-Canel  à la Maduro, dus volgens het Venezuela-scenario. De nog levende Castro-kliek moet dan uit Amerikaanse hand eten.  Maandag zei Trump: ‘Ik geloof dat ik de eer heb om Cuba in te nemen. Ik bedoel, of ik het bevrijd of inneem, ik denk dat ik eerlijk gezegd kan doen wat ik wil.’ Door het wegvallen van de olieaanvoer uit Venezuela en Mexico, op bevel van Trump, is er geen elektriciteit meer. En dus staat niet alleen het dagelijks leven, maar ook de landbouw en de schamele industrie stil. Cuba kan geen kant uit.  Voor de val van de Sovjetunie werd de Cubaanse economie overeind gehouden door subsidies uit Moskou. Daarna kwam het toerisme op gang, want bemiddelde westerlingen gingen graag kijken naar die relikwie uit de oude, communistische wereld, met opgeknapte oude huisjes en glimmende Amerikaanse auto’s van vóór de revolutie van 1959. Dat vonden die bemiddelde toeristen, die in aparte hotels of bij mensen thuis logeerden en met apart toeristengeld of dollars moesten betalen, prachtig – ach, wat schattig toch – een soort apies kijken.  Ook dat is allemaal weg. Het land valt om, in de grijpgrage armen van Donald Trump, met speciale assistentie van zijn rechterhand Marco Rubio, de zoon van Cubaanse immigranten, klaar om de vastgoed boys ’n girls te laten toeslaan. Cuba mag dan omvallen, het is nog steeds een soeverein land. Hoe zou het komen dat het talkshowcircuit nog niet kraait over de schending van het internationale recht? Of komt dat nog?See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets. Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’ Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig  dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones. Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft.  En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten  als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3   – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Trump is teruggefloten door het Hooggerechtshof over zijn heffingen is er één iemand heel erg blij: Xi Jinping. De Chinese leider ziet hoe zijn land het handelsoverschot met Amerika in de afgelopen jaren snel heeft weten te vergroten. En dus heeft Xi de beste papieren bij de gesprekken over een handelsdeal met Trump die volgende maand plaats gaan vinden, ziet Oscar Garschagen, oud-correspondent in zowel China als Amerika. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | Nederland in de EU-kopgroep: 'We moeten actie ondernemen. Het is alle hens aan dek' Dit past in een trend die al langer gaande is. 'Er is een grote economische verovering van China gaande, wereldwijd', ziet Garschagen. 'Auto's elektronica, chemie en kunstmatige intelligentie. China loopt overal voorop en Amerika komt niet in de buurt.' Iets anders is de handel in staatsobligaties. De afgelopen tijd heeft China veel Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan, en dat is slecht nieuws voor de dollar. Ook dat kan Xi als wapen inzetten. 'Voor China is alles op dit moment een wapen.' Dat is iets wat ook Europese leiders lang niet altijd door hebben. Zo is ook zichtbaar bij het bezoek van de Duitse bondskanselier Merz aan Xi deze week. De uitspraak van het Hooggerechtshof komt daar nog eens bovenop en is een triomf voor China, denkt Garschagen. 'Hoe groter de verwarring in de VS hoe beter dat is voor Xi Jinping.’ Lees ook | IJsland vervroegt EU-referendum om spanningen noordpoolgebied Groenland als geopolitieke speelbal 'Groenland heeft zich nooit bedreigd gevoeld, totdat een bondgenoot ons wilde kopen', dat was een uitspraak van de Groenlandse premier Nielsen. De houding van president Trump heeft veel losgemaakt op Groenland. De Groenlanders willen absoluut niet bij Amerika horen, maar Europees zijn ze ook niet. Europa-correspondent Stefan de Vries nam een kijkje in het land en beschrijft hoe de Groenlanders om gaan met de nieuwe werkelijkheid, waarin zij de inzet zijn van een staaltje geopolitiek poker. Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft meer gemeen met Biden dan hem lief is | Postma in Amerika President Trump hield de langste State of the Union uit de geschiedenis, maar wie goed luisterde hoorde wel erg veel stukken die bijna identiek waren aan zijn voorganger Joe Biden. En sommige thema's kwamen een jaar na zijn aantreden helemaal niet meer aan bod, zag Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Saoedi-Arabië, Qatar, de Emiraten, Libanon, Syrië en Israël heerst een sfeer van dreigende oorlog. Niet ten onrechte, want Amerika gaat gestaag door met het opbouwen van spectaculaire militaire slagkracht in de regio, en Israël is al met het voorbereidend werk  begonnen met aanvallen op Hezbollah aan de grensgebieden met Libanon en Syrië. Gaat die oorlog er echt komen? Voorlopig niet. Het is niet voor niets dat Donald Trump laveert tussen dreigen met een kolossale aanval en zijn ‘hoop op een diplomatieke oplossing’. Dat laatste wil niet erg lukken, want Trump eist niet alleen het einde van het Iraanse nucleaire programma, maar ook de stopzetting van de bouw van ballistische raketten. Gisteren liep in Genève de zoveelste poging om de diplomatieke weg te volgen vast.  Trump zet stevig in op de militaire optie. Het vliegdekschip Lincoln, met de daarbij behorende begeleidende schepen, ligt al in de regio, terwijl een tweede vliegdekschip, Gerald Ford, het grootste vaartuig ter wereld, onderweg is. Het komt uit het Caribische gebied, waar het gereed lag tijdens de ontvoering van Maduro uit Venezuela.  Voordat deze ‘battle group’ in het Midden-Oosten aankomt, zijn we zo een week of twee verder. De vraag is of die Amerikaanse armada – zoals Trump het graag noemt – in staat is om Iran militair uit te schakelen. Dat is onwaarschijnlijk. Behalve het zeer gemotiveerde en goed uitgeruste eliteleger, de Revolutionaire Garde, beschikt het land over een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten, ook voor de lange afstand, kruisraketten en drones. Daar kunnen de Amerikaanse F-18’s, F-22’s en F-35’s volgens militaire experts niet tegenop. Zelfs als, zoals bij de vorige aanval, B-2 bommenwerpers worden ingezet, blijft het een operatie met grote risico’s, die weken kan duren. Daar zitten de MAGA-beweging en het Congres niet op te wachten. Met hulp van de Israëlische luchtmacht zou het, net als bij de vorige aanval, technisch minder gecompliceerd en minder risicovol zijn.  Maar dan moet eerst vaststaan wat eigenlijk het doel van de operatie is. Het verslaan van de Iraanse krijgsmacht? Dat lukt nooit volledig. Het liquideren van de moellahs? Zelfs als dat zou kunnen, dus een verandering van regime, wat krijg je dan? Het is zeker niet zo dat de oppositie pro-Amerikaans of pro-Israëlisch is. Het uitschakelen van zoveel mogelijk raketten en lanceerinstallaties? Dat zou kunnen, maar Iran heeft laten zien die supersnel weer bij te kunnen bouwen. Dus voor de omringende landen daalt het gevaar, maar voor korte tijd.  Voor die omringende landen is het een frustrerende conclusie, maar de kans op een effectieve oorlog tegen Iran is gering. Tenzij Trump een geniale list verzint. Je zou kunnen zeggen dat hij dat in Venezuela heeft gedaan, wat we daar ook van vinden. Maar in Iran? Gaat niet gebeuren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne bevindt zich misschien wel in het zwaarste moment sinds de oorlog uitbrak, deze maand vier jaar geleden. Voor Rusland maakt dat een eventuele wapenstilstand steeds minder aantrekkelijk, ziet oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen. 'De aanlokkelijkheid voor Rusland om een wapenstilstand te sluiten wordt met de dag kleiner’. Hij is te gast in De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | EU pakt Revolutionaire Garde Iran aan: 'Er moet een prijs staan op het brute uitmoorden van de bevolking Knapen denkt dat Rusland die wapenstilstand vooral niet wil vanwege eventuele veiligheidsgaranties. 'De veiligheidsgaranties waar wij in Europa mee komen worden steeds beter en gaan steeds verder. Maar die worden pas van kracht als er een wapenstilstand is. Daar heeft Rusland dus geen profijt van.' Op hetzelfde moment nemen verschillende Europese leiders afscheid van het idee dat Oekraïne al volgend jaar lid kan worden van de Europese Unie. Knapen denkt ook dat wij dat niet waar kunnen maken. Maar hij vindt wel dat we Oekraïne te weinig helpen. ‘Wij helpen Oekraïne te weinig om Rusland duidelijk te maken dat de oorlog niet te winnen is voor de Russen.' Als voorbeeld noemt Knapen de Duitse Taurusraketten die toch niet zijn geleverd, terwijl Friedrich Merz die in zijn verkiezingscampagne wel had beloofd. Lees ook | Dossier: Formatie Oppositie moet kabinet aan meerderheid helpen bij het buitenlandbeleid De oppositie in de Tweede Kamer valt tot nu toe vooral over het AOW-beleid van het aanstaande minderheidskabinet Jetten. Maar ook op het gebied van het buitenlandbeleid zal de coalitie steun moeten zoeken bij de oppositie. Kati Piri, buitenlandwoordvoerder van GroenLinks-PvdA de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, ziet verbeterpunten ten opzichte van het kabinet Schoof, maar er zijn ook nog veel vragen. Onder meer over de financiering van Europese budgetten en het Midden-Oosten. Luister ook | Amerika Podcast Van Watergate naar massaontslag bij de Washington Post | Postma in Amerika Bij de Washington Post denk je al snel aan de iconische berichtgeving van Bob Woodward en Carl Bernstein over het Watergateschandaal. Maar de laatste jaren rommelt het er en daarvoor wordt gewezen naar Amazon-eigenaar Jeff Bezos. Nu vliegen er ook nog eens driehonderd mensen uit bij de krant. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.